وکالیست متسو - سوپرانو
۱۳٩٠/۱/٤
بخش دوم :( قوانین هارمونی ) - نگاشته اول ... نظرات() 

درود بر یاران وکالیست !

در ادامه مباحث شناخت مبانی هارمونی بدین نکته دست یافتیم که باید نتها را در گستره های مربوط به خویش نهاد و از تداخل میان چهار بخش آوایی جلوگیری کرد . گرچه تمامی این نکات بیشتر اختصاص به مبانی هارمونی کلاسیک دارد که محدوده ها در آن خشک و انعطاف ناپذیر می نماید . در موسیقی قرن بیستم به بعد به ندرت تمامی اصول کلاسیک اجرا می گردد.

اما از  مرور دانسته ها  دریافتیم که ۴ بخش اصلی ( سوپرانو و آلتو و تنور و باس ) می توانند در وضعیت های مختلفی نسبت به یکدیگر نگاشته شوند و در صورت به کارگیری آکورد٣ صدایی باید یکی از نتها برای  بخش باقی مانده؛ دگربار تکرار شود.

 بیان قوانین اصلی هارمونی از همین نگاشته آغاز خواهد شد

 و اکنون ؛

قانون اول :

 تکرار  می تواند در نت نخست ، اکتاو ( هشتم ) یا دوبل اکتاو ( پانزدهم ) باشد.

نکته اینجاست که بیشتر هارمونی شناسان هنگام تکرار یک نت از یک آکورد سه صدایی ، ترجیح میدهند (  سوم آکورد ) را زدوده و بدین سان به تکرار نت پایه یا پنجم بپردازند.

این امر در در مواردی بیشتر نمایان می گردد که آکورد درجه پنجم گام مورد استفاده قرار گیرد و این نت در این آکورد قرار داشته باشد . بدین سان ما در نگاشتن  خطوط هارمونی به تکرار پایه و پنجم مجاز هستیم.

 

قانون دوم :

 دو بخش مجاور ( یا به اصطلاح همسایه) نباید فاصله ای فراتر از یک اکتاو داشته باشند که این قانون تنها در باب سوپرانو با آلتو  و آلتو با تنور ، قطعیت دارد و گاه در مورد باس و تنور انعطاف پذیر تراست.

 

قانون سوم :

در نگاشتن چهار بخش در مواردی پنجم آکورد - برای نمونه نت « سل  » در دو ماژور می توانند زدوده شود اما در نگاشتن هارمونی حذف سوم آکورد شبیه فرو ریختن یک ساختمان از درون ؛ دهشتناک و بیهوده است .

 

                                                      ***

 

نمونه  درست هارمونیزه اولیه این مدل چنین است :

 " دو   باس - دو  اکتاو  تنور " در کلید فای خط چهارم

              "می آلتو - دو اکتاو دوم  سوپرانو " در کلیذ سل

اگر نتهای چهار بخش با هم نگریسته شوند، آکورد دو ماژوری است که پنجم آن ( یعنی نت سل ) حذف شده است.

واپسین قانونی که در این نگاشته بررسی می شود این است که بخشها نباید از هم سبقت گیرند .

به بیانی نت در هر آکورد نتهای زیبای سوپرانو  بانوی نواگر بالاترین جایگاه یک آکورد را دارد و در بالاترین بخش قرار می گیر و آلتو پس از آن و سپس تنور و در پایین ترین بخش آوای خشن باس.

بی شک هرجا این قانون برعکس اجرا شود یا تداخلی غیر متعادل ؛ بخش خشن را در والاترین جایگاه قرار دهد از هارمونی و زیبایی بدور خواهد  بود.

{١}/ "دو - سل - دو - می "

{٢ } /"دو  - سل - می - دو "

دو نمونه از چینش آکوردها از ( باس به سوپرانو ) است که در وضعیت بسته قرار می گیرد .

در باب وضعیت" position " بسته و باز نتها در هارمونی در نگاشته پسین سخن خواهیم گفت.

عریضه منفصل : سکوت در هفت میزان !

 که هفت سین دهه واپسین قرن چهاردهم خورشیدی برایش از هر چه آسودگی است ، تهی است.

دشواریها انگار  پایان ناپذیرند.

اما این یادگار زرتشت ، نوین روز ، ستیز اهورا با اهریمن جهل و تاریکی و نوزایش آفرینش هماره جاویدان و ماندنی است .

تا درودی دگر بدرود.