درود بر یاران وکالیست.

درنگاره پیشین به بررسی جدول آکوردها پرداختیم و آنکه چگونه می توان در وصل از این الگوی نیکو بهره جست .

اما اینک مجال آن را یافتیم تا قوانین هارمونی را افزونتر بیاموزیم.

در توالی واتصال آکوردها روشهای بنیادین چینش اینگونه است :

+قانون شماره یک :

نگاه داشتن نت مشترک دو آکورد

دو ماژور و سل ماژور نمونه نیکویی است.

نت مشترک این دو آکورد ( سل ) است هرگاه دو آکورد را در وضعیت تغییر یافته یا پایگی نسبت به هم نگاشتیم  قواعد هارمونیک بیان می دارند که " باید نت مشترک را درست در همان بخش ثابت نگاه داشت.

+قانون شماره دو :

پرشهای بسیار دور ( به فواصل هفتم یا بیشتر ) نادرست به نظر می رسد . برای  نمونه از نت سل میانه به فا اکتاو بالاتر(+1) در  بخش (سوپرانو) .

+قانون شماره سه :

حرکت چهارم افزوده مجاز نیست

اما استاد پورتراب معتقد ند :

"  حرکت پس از پرش پنجم کاسته در صورتی ممکن است که به داخل فاصله باشد "

 برای نمونه "حرکت فا به سی را بد  ولی حرکت فا اکتاو( در کلید سل ) به سی ماقبل نت دو اکتاو را مجاز می دانند."

+قانون شماره چهار :

حرکت نتهای محسوس به طرف بالاست .(استثنا : در حرکت پایین رونده در تغییر وضعیت )

+قانون شماره پنج:

آکوردهای متوالی نباید دو فاصله پنجم یا اکتاو داشته باشند ( همان خطای مشهور اکتاو موازی و پنجم موازی در کمین است!

و

+قانون شماره شش :

بخشهای سوپرانو و باس به حرکت موازی و اکتاو تنها در هنگام حرکت متصل سوپرانو مجاز هستند.

در نگاره پسین به بررسی نحوه چینش آکوردهای پایان دهنده ( کادانس ) خواهیم نگریست .

درود بر یاران وکالیست.

در نگاره پیشین بیان داشتیم که زین پس قوانین  بنیادین " هارمونیزه کردن نتها" را بیان و چگونگی ساختن یک بنای موسیقایی پایدار و نیکو را مورد موشکافی قرار می دهیم.

در این نگاره به چگونگی قرار گرفتن نتها در کنار یکدیگر که از آن تعبیر به ( وضعیت یا پوزیشن ) می شود ؛ سخن خواهیم گفت.

***

نخست-

پوزیشن بسته:

تعریف اندیشمندان دانش هارمونی این گونه است که «  سه بخش ( سوپرانو ؛ آلتو ؛  تنور ) ؛ بسیار به یکدیگر نزدیک باشند؛ به گونه ای که میان ایستایش نتهای مزبور ، هیچ نت دگری امکان آن را نیابد که در این میانه جای گیرد ». به بیانی دیگر ، چنان دیواره پیوسته و نفوذ ناپذیری تشکیل شود که کوچکترین راه رسوخ هر نت بیگانه را سلب کند!

این وضعیت که هیچ نتی را نتوان میان هر دو بخش متوالی ( مثلا تنور - آلتو ) یا ( سوپرانو - آلتو ) قرار داد ؛ یک وضعیت بسته نام می نهم.

*: نکته بس باریک و دقیقی که در نگارش این وضعیت وجود دارد ؛ این است که هرسه نت بخش بالایی بر خط حامل سل و تنها بخش باس بر حامل فای خط چهارم قرار میگیرد و این خود روشی ناب برای شناسایی این وضعیت است .

{برای نمونه : نت دو در بخش باس در حامل پایینی ( فای خط چهارم ) و نت سل دو و می به ترتیب از تنور تا سوپرانو در بخش بالایی حامل دوتایی ( حامل کلید سل ) قرار می گیرند.

و میان سه بخش بالایی نمی توان برای نمونه نت دیگری از آکورد درجه اول را جای داد ( چنانچه بخش باس را نادیده بگیریم و سه نت داشته باشیم .}

***

دوم : وضعیت باز :

در این وضعیت اما به آسانی می توان یک نت یا بیشتر را در میان بخشهای بالایی گنجاند.

برای نمونه :

{اگر نتهای دو اکتاو پایین ( بخش باس ) فای خط چهارم و نت دو خط وسط ( دو میانه ) برای بخش تنور به شیوه باز در کنار هم چیده شوند و سل بر خط حامل سل نشان ؛ بخش آلتو و  سرانجام نت می در بخش سوپرانو قرار می گیرد.}

این چینش نتها باعث می شود چنانچه بخواهیم  ؛ بتوانیم نتی را میان دو بخش سوپرانو و آلتو ( مثلا : نت دو  اکتاو بالا) و نیز نتی را میان دو بخش تنور و آلتو ( مثلا : نت می را بگنجانیم .

دانستن همین دو قانون ساده می تواند یاریگر ما در وصل آکوردهاباشد.

اما بهتر است بدانیم در « وصل » چند قانون حیاتی وجود دارد :

+ نخست - آنکه اگر نتی میان دو آکورد مشترک باشد ( سل در آکوردهای درجه اول وپنجم گام دو ماژور ) و این نت برای نمونه در بخش تنور آمده باشد ؛ هنگام وصل به آکورد دوم نیز باید در همان سمت وسو ( بخش تنور ) جای گیرد ( با یک خط اتصال ) این دو نت مشترک را به یکدیگر پیوند می دهیم تا مشترک بودن آن را در نگارش هارمونی تاکید کنیم.

+دوم - دیگر نتها باید تنها به سوی نزدیکترین فاصله برای تامین نت های سازنده آکورد دوم حرکت کنند.

نکات مربوط به این قانون را در نگاره پسین بررسی کرده و به "اقسام وصل" اشاره کوتاهی خواهیم نمود.

پایدار باشید و اندیشه ساز!

تا درودی دگر بدرود .