درود بر یاران وکالیست !
در ادامه مباحث شناخت مبانی هارمونی بدین نکته دست یافتیم که باید نتها را در گستره های مربوط به خویش نهاد و از تداخل میان چهار بخش آوایی جلوگیری کرد . گرچه تمامی این نکات بیشتر اختصاص به مبانی هارمونی کلاسیک دارد که محدوده ها در آن خشک و انعطاف ناپذیر می نماید . در موسیقی قرن بیستم به بعد به ندرت تمامی اصول کلاسیک اجرا می گردد.
اما از مرور دانسته ها دریافتیم که ۴ بخش اصلی ( سوپرانو و آلتو و تنور و باس ) می توانند در وضعیت های مختلفی نسبت به یکدیگر نگاشته شوند و در صورت به کارگیری آکورد٣ صدایی باید یکی از نتها برای بخش باقی مانده؛ دگربار تکرار شود.
بیان قوانین اصلی هارمونی از همین نگاشته آغاز خواهد شد
و اکنون ؛
قانون اول :
تکرار می تواند در نت نخست ، اکتاو ( هشتم ) یا دوبل اکتاو ( پانزدهم ) باشد.
نکته اینجاست که بیشتر هارمونی شناسان هنگام تکرار یک نت از یک آکورد سه صدایی ، ترجیح میدهند ( سوم آکورد ) را زدوده و بدین سان به تکرار نت پایه یا پنجم بپردازند.
این امر در در مواردی بیشتر نمایان می گردد که آکورد درجه پنجم گام مورد استفاده قرار گیرد و این نت در این آکورد قرار داشته باشد . بدین سان ما در نگاشتن خطوط هارمونی به تکرار پایه و پنجم مجاز هستیم.
قانون دوم :
دو بخش مجاور ( یا به اصطلاح همسایه) نباید فاصله ای فراتر از یک اکتاو داشته باشند که این قانون تنها در باب سوپرانو با آلتو و آلتو با تنور ، قطعیت دارد و گاه در مورد باس و تنور انعطاف پذیر تراست.
قانون سوم :
در نگاشتن چهار بخش در مواردی پنجم آکورد - برای نمونه نت « سل » در دو ماژور می توانند زدوده شود اما در نگاشتن هارمونی حذف سوم آکورد شبیه فرو ریختن یک ساختمان از درون ؛ دهشتناک و بیهوده است .
***
نمونه درست هارمونیزه اولیه این مدل چنین است :
" دو باس - دو اکتاو تنور " در کلید فای خط چهارم
"می آلتو - دو اکتاو دوم سوپرانو " در کلیذ سل
اگر نتهای چهار بخش با هم نگریسته شوند، آکورد دو ماژوری است که پنجم آن ( یعنی نت سل ) حذف شده است.
واپسین قانونی که در این نگاشته بررسی می شود این است که بخشها نباید از هم سبقت گیرند .
به بیانی نت در هر آکورد نتهای زیبای سوپرانو بانوی نواگر بالاترین جایگاه یک آکورد را دارد و در بالاترین بخش قرار می گیر و آلتو پس از آن و سپس تنور و در پایین ترین بخش آوای خشن باس.
بی شک هرجا این قانون برعکس اجرا شود یا تداخلی غیر متعادل ؛ بخش خشن را در والاترین جایگاه قرار دهد از هارمونی و زیبایی بدور خواهد بود.
{١}/ "دو - سل - دو - می "
{٢ } /"دو - سل - می - دو "
دو نمونه از چینش آکوردها از ( باس به سوپرانو ) است که در وضعیت بسته قرار می گیرد .
در باب وضعیت" position " بسته و باز نتها در هارمونی در نگاشته پسین سخن خواهیم گفت.
عریضه منفصل : سکوت در هفت میزان !
که هفت سین دهه واپسین قرن چهاردهم خورشیدی برایش از هر چه آسودگی است ، تهی است.
دشواریها انگار پایان ناپذیرند.
اما این یادگار زرتشت ، نوین روز ، ستیز اهورا با اهریمن جهل و تاریکی و نوزایش آفرینش هماره جاویدان و ماندنی است .
تا درودی دگر بدرود.