درود بر یاران وکالیست.
در نگاره پیشین بیان داشتیم که زین پس قوانین بنیادین " هارمونیزه کردن نتها" را بیان و چگونگی ساختن یک بنای موسیقایی پایدار و نیکو را مورد موشکافی قرار می دهیم.
در این نگاره به چگونگی قرار گرفتن نتها در کنار یکدیگر که از آن تعبیر به ( وضعیت یا پوزیشن ) می شود ؛ سخن خواهیم گفت.
***
نخست-
پوزیشن بسته:
تعریف اندیشمندان دانش هارمونی این گونه است که « سه بخش ( سوپرانو ؛ آلتو ؛ تنور ) ؛ بسیار به یکدیگر نزدیک باشند؛ به گونه ای که میان ایستایش نتهای مزبور ، هیچ نت دگری امکان آن را نیابد که در این میانه جای گیرد ». به بیانی دیگر ، چنان دیواره پیوسته و نفوذ ناپذیری تشکیل شود که کوچکترین راه رسوخ هر نت بیگانه را سلب کند!
این وضعیت که هیچ نتی را نتوان میان هر دو بخش متوالی ( مثلا تنور - آلتو ) یا ( سوپرانو - آلتو ) قرار داد ؛ یک وضعیت بسته نام می نهم.
*: نکته بس باریک و دقیقی که در نگارش این وضعیت وجود دارد ؛ این است که هرسه نت بخش بالایی بر خط حامل سل و تنها بخش باس بر حامل فای خط چهارم قرار میگیرد و این خود روشی ناب برای شناسایی این وضعیت است .
{برای نمونه : نت دو در بخش باس در حامل پایینی ( فای خط چهارم ) و نت سل دو و می به ترتیب از تنور تا سوپرانو در بخش بالایی حامل دوتایی ( حامل کلید سل ) قرار می گیرند.
و میان سه بخش بالایی نمی توان برای نمونه نت دیگری از آکورد درجه اول را جای داد ( چنانچه بخش باس را نادیده بگیریم و سه نت داشته باشیم .}
***
دوم : وضعیت باز :
در این وضعیت اما به آسانی می توان یک نت یا بیشتر را در میان بخشهای بالایی گنجاند.
برای نمونه :
{اگر نتهای دو اکتاو پایین ( بخش باس ) فای خط چهارم و نت دو خط وسط ( دو میانه ) برای بخش تنور به شیوه باز در کنار هم چیده شوند و سل بر خط حامل سل نشان ؛ بخش آلتو و سرانجام نت می در بخش سوپرانو قرار می گیرد.}
این چینش نتها باعث می شود چنانچه بخواهیم ؛ بتوانیم نتی را میان دو بخش سوپرانو و آلتو ( مثلا : نت دو اکتاو بالا) و نیز نتی را میان دو بخش تنور و آلتو ( مثلا : نت می را بگنجانیم .
دانستن همین دو قانون ساده می تواند یاریگر ما در وصل آکوردهاباشد.
اما بهتر است بدانیم در « وصل » چند قانون حیاتی وجود دارد :
+ نخست - آنکه اگر نتی میان دو آکورد مشترک باشد ( سل در آکوردهای درجه اول وپنجم گام دو ماژور ) و این نت برای نمونه در بخش تنور آمده باشد ؛ هنگام وصل به آکورد دوم نیز باید در همان سمت وسو ( بخش تنور ) جای گیرد ( با یک خط اتصال ) این دو نت مشترک را به یکدیگر پیوند می دهیم تا مشترک بودن آن را در نگارش هارمونی تاکید کنیم.
+دوم - دیگر نتها باید تنها به سوی نزدیکترین فاصله برای تامین نت های سازنده آکورد دوم حرکت کنند.
نکات مربوط به این قانون را در نگاره پسین بررسی کرده و به "اقسام وصل" اشاره کوتاهی خواهیم نمود.
پایدار باشید و اندیشه ساز!
تا درودی دگر بدرود .